last-blockbuster

5 najgorih propasti kompanija

Kodak – tehnološki gigant koji je usko vezan za fotografiju. Osnovan još 1888. godine, tokom 20-og vijeka je držao vodeću poziciju u svijetu fotografije i u proizvodnji filma. Toliko je bio sveprisutan da je postojao čak i „Kodak trenutak“, trenutak kada se fotografiše tokom događaja. Nevolje za legendarnu firmu su počele tokom devedesetih, rapidnim opadanjem interesovanja za fotografski film i pojavom digitalne fotografije. Rukovodstvo je tvrdoglavo odbijalo da se prebace na proizvodnju digitalnih kamera, iako je upravo Kodak prvi patentirao digitalnu kameru još tokom sedamdesetih. Vremenom su popustili, kasno da zaustave propast i u januaru 2012. godine proglašen je bankrot.

Excite – godine 1999. je bio drugi pretraživač, iza Yahoo-a. Google je tada bio nepoznat i Larry Page je ponudio da proda firmu Excite-u za 750.000 dolara, što je bilo 1% vrijednosti Excite-a. Dakle, novac nije bio problem. Page je insistirao da Google-ova tehnologija zamijeni njihovu, smatrajući je boljom, nešto što rukovodstvo Excite-a nije htjelo da prihvati. Pet godina poslije – propast – njih je kupio Ask.com, a Google danas je nekoliko stotina puta vrijedniji nego 1999. godine.

Blockbuster video – rastom popularnosti video kaseta, kasnije igrica, stvorila se prilika za nagli uspon Blockbustera, kompanije koja je iznajmljivala iste, te na vrhuncu imalablizu 85000 zaposlenih u više od 9000 prodavnica širom svijeta. Tokom 2000. Netflix je predložio da preuzme Blockbusterov online segment, čime bi se eliminisalo slanje DVD-ova poštom. Menadžment je ispratio ljude iz Netflixa uz smijeh. Stvari su išle odlično do 2007 godine, menadžment Netlfix-a pokušava da proda firmu Blockbusteru i ponovo dobija negativan odgovor. Kasnije te godine na čelo kompanije dolazi izvjesni James Keyes, ali ni on ne uviđa opasnost od rasta Netflixa i Redboxa, koji su postajali sve jači. 2010 podnose zahtjev za bankrot.

Nokia – najpoznatiji i najomiljeniji proizvođač mobilnih telefona. Ikona cijele branše, 2007. godine su imali 51% učešća na tržištu. Danas se većina mlađe populacije jedva i sjeća, sve zbog 2010 i odluke tadašnjeg šefa Nokie Anssi Vanjokia da ne koristi Google Android sistem nego sopstveni Symbian operativni sistem. Nije to jedini razlog propasti, zapleta i lutanja su imali više nego ikad. Jedan od zaposlenih je izjavio da je kompanija vođena u stilu Sovjetske birokratije. Jedni su razvijali Symbian, drugi potpuno novi MeeGo sistem sve kako bi se odbranili od sve popularnijeg iPhone-a. Veći dio godine bi prolazio u prepirkama i iščekivanju konačnih odluka. Mogli su preći na Android, ali nisu, trošeći ogromne resurse na razvoj sopstvenih sistema. Kupovina od strane Microsoft-a nije pomogla, nakon 8 milijardi dolara Microsoft je odlučio da ubije Nokia brend mobilnih telefona.

Xerox – jedna od najvećih kompanija iz oblasti štampača je vrlo lako mogla biti i najveća kompanija iz oblasti personalnih računara. Samo da nije zanemarila svoj najveći izum. I dala ga u ruke jednom čovjeku. Taj čovjek je bio Steve Jobs. Xerox je uradio to sa Xerox Alto računarom, eksperimentalnim računarom iz 1973. godine. Bio je daleko ispred svog vremena, prvi desktop kompjuter kakve znamo danas, imao je miša, prozore, copy-paste opciju, mogao pomjerati fajlove, imao je ikone, menije, čak i lokalnu mrežu sa okolnim računarima. Ideja je bila da se stvori radni sto u elektronskoj formi, kancelarija na ekranu bez papira i nereda. Revolucija. Dok su drugi računari sedamdesetih izgledali kao rekviziti iz Star Wars-a i zahtjevali bar djelomično znanje programskih jezika, Alto je bio jednostavan i lak za upotrebu. Proizveli su ih nekoliko hiljada, uglavnom za svoj istraživački centar i testiranje i za nekolicinu univeziteta. Menadžment kompanije nije imao viziju za ovaj računar, pri tome htjeli su da smanje troškove proizvodnje. Kako je Steve Jobs štancao Apple II po niskoj cijeni, Xerox je odlučio da ga pozove kako bi im pomogao u rezanju troškova proizvodnje. Po dogovoru, Xerox je dobio milion dionica Apple-a, a Steve uvid u sve vezano za računar. Tokom prvog sastanka, Jobs je rekao ljudima iz Xeroxa da je to zlatni rudnik, čudeći se zašto ništa ne rade sa računarom. Iako su vidjeli svega mali dio mogućnosti Alto kompjutera, Jobs i ljudi iz Apple-a su odlučili da naprave Lisu po njegovom uzoru. Jobs je rekao: „ Za deset minuta mi je bilo jasno da će ovako izgledati računari jednog dana. Oni su bili kopir-ljudi, nisu imali pojma o kompjuterima i šta oni mogu. Tako da su oni zgrabili poraz iz najveće pobjede u istoriji kompjutera. Mogli su da posjeduju cijelu industriju.“

Grafički prikaz kompjutera je bio privlačniji ljudskom mozgu, kucanje redova komandi je zamjenjeno pokretima i djelovalo je prirodnije. Alto je uticao na stvaranje Lise, od nje se razvio MacIntosh koji je uticao na stvaranje Microsoft Windows-a, što je dovelo do današnjih sistema koje koristimo na pametnim telefonima. I Xerox se ne spominje nigdje.

 

  • Legendarna Nokija 3310