tito

Legenda koja se prenosi sa koljena na koljeno: korijeni Josipa Broza Tita u Valarsi?!

U regionu Trentino (Južni Tirol, Italija) nalazi se dolina u kojoj je prezime Broz veoma često. Tokom druge polovine XX vijeka, među ovim planinama nastala je posebna legenda. Nalazimo se u Valarsi, odakle prema legendi vodi porijeklo Josipa Broza Tita. Jugoslovenski maršal bio je jedna od najinteresantnijih figura XX vijeka: partizanski lider, šef komunističke države koja se distancirala od Sovjetskog Savezom, istaknuta figura na međunarodnoj političkoj sceni i, prije svega, lider i simbol zemlje koja se ubrzo raspala nakon njegove smrti.

Legenda iz Obra

Korijene legende nalazimo oko sela Obra, u dolini Valarsa, gdje se nalazi malo naselje Brozzi. Kaže se da je prezime Broz prisutno na tom prostoru vijekovima. Legenda se širila i razvijala tokom vremena, dobijajući različite oblike i konture. Prema legendi, porodica budućeg jugoslovenskog predsjednika živjela je u mjestu zvanom „Maso Geche“, izolovano od sela Obra i okolnih naselja. Valentino Broz, “Titov deda”, preuzeo je staru kuću, pretvarajući je u porodičnu vikendicu. Valentino je imao četiri sina. Jedan od njih je umro veoma mlad, dok su Ferdinando, Giuseppe i Vigilio počeli da doprinose domaćinstvu radom na poljima i u šumi. Kao i za sve ostale porodice u toj oblasti, emigracija je uvijek bila opcija.

Parohijski registri mogu nam nešto više reći o porodici Valentina Broza.  Prema arhivima, Giuseppe Filippo Broz, rođen je 29. avgusta 1853. godine,  Luigi Ferdinando Broz 13. aprila 1848. godine, a Vigilio Andrea Broz, 27. novembra 1843. godine. Braća su (dvojica, ne zna se tačno koja) emigrirala u Hrvatsku između 1870. i 1880. godine, najvjerovatnije 1878. ili 1879. godine. U to doba, obje teritorije bile su dio Austrougarske, i u to vrijeme mnogi ljudi iz Trentina emigrirali su u istočne dijelove monarhije. Prema legendi, braća Broz emigrirali su sa željom da budu angažovani na izgradnji pruge Beč-Zagreb-Beograd. Zaista, u tim godinama odvijala se izgradnja pruge koja je povezivala Bosanski Brod sa Sarajevom. Prvi dio završen je u februaru 1879. godine, a posljednji u oktobru 1882. godine.

Nakon nekog vremena Ferdinando (ili Vigilio), ovdje dolazi do preplitanje legende, pošto nije sasvim sigurno koji od braće se zaputio sa Giuseppeom,  se vratio u Valarsu, dok je Giuseppe ostao u Hrvatskoj gdje je oženio slovenačku djevojku, a 1892. godine dobio sina Josipa Broza, koji je postao poznat u cijelom svijetu kao Tito. Vijest o sudbini Giuseppea stigla je dolinu, uglavnom zahvaljujući informacijama koje su došle sa njegovim bratom.

Između istorije i teorije zavjere

Legenda iz Valarse nije izolovani slučaj. Od kraja Drugog svetskog rata u Jugoslaviji, ali i šire, govorilo se da Tito možda ima ruske, poljske, austrijske ili jevrejske korijene. Nedoumice oko Titovog identiteta, nedavno su ponovo reaktivirane zbog objavljivanja tajnih dokumenta CIA-a koji dovode u sumnju Titovo znanje srpskog i hrvatskoj jezika.

Više o ovoj interesantnoj legendi pročitajte na navedenom linku balcanicaucaso.org (engleski jezik).